Vrouwelijke zedendelinquenten

Onderzoekers  
Miriam Wijkman
Catrien Bijleveld

Beschrijving
Vrouwelijke zedendelinquenten en in het bijzonder meisjes die een zedendelict plegen, vormen een groep waar in veel criminologisch onderzoek geen aandacht aan wordt besteed.
In Nederland zijn er een aantal studies die hebben gekeken naar de rol van vrouwen die zedendelicten plegen en naar seksueel grensoverschrijdend gedrag van meisjes (zie bijvoorbeeld Wijkman, Bijleveld & Hoving, 2008; Hendriks, 2003; Hendriks & Slotboom, 2007). We weten weinig over deze daders omdat ze kwantitatief een kleine groep vormen, slachtoffers waarschijnlijk door schaamte vaak geen aangifte durven te doen en het misbruik mogelijk vaak verborgen blijft in bepaalde opvoedingspraktijken zoals wassen en aankleden.
Met de diagnostiek en behandeling van deze groepen is in Nederland ook nog nauwelijks ervaring opgebouwd.

Bij de vrouwen die zedendelicten plegen bestaan vier subgroepen namelijk vrouwen die kinderen misbruiken in oppassituaties, vrouwen die leeftijdsgenoten misbruiken, moeders die weten dat hun kinderen misbruikt worden maar niet ingrijpen om het misbruik te voorkomen en ten slotte een groep vrouwen die samen met hun partner en andere familieleden gedurende een langere periode meerdere kinderen ernstig misbruiken.
Bij de meisjes is er nog niet gekeken of er subgroepen te onderscheiden zijn.
In dit project proberen wij een beschrijving te geven van zowel volwassen als van jeugdige vrouwelijke zedendelinquenten.

Hendriks, J. (2003). Meisjes als zedendelinquent. Een exploratieve studie. Tijdschrift voor Criminologie, 45(4), 401-412.

Hendriks, J. & Slotboom, A. (2007). Meisjes die zedendelicten plegen; een aparte categorie? In: A. Ph. Van Wijk, R.A.R. Bullens & P. van den Eshof (red), Facetten van zedencriminaliteit. Den Haag: Reed Business Information B.V., 403-411.

Wijkman, M., Bijleveld, C. & Hoving, E. (2008). “Zoiets doet een vrouw niet”. Kenmerken en subtypen van vrouwelijke zedendelinquenten. Tijdschrift voor Criminologie, 50, 215-233.

Onderzoeksvraag
Volwassen vrouwelijke zedendelinquenten 

  • Wat zijn de kenmerken van vrouwelijke daders van zedendelicten, hun slachtoffers
    en het gepleegde zedendelict? 
  • Welke subtypen van vrouwelijke zedendelinquenten zijn te onderscheiden? 
  • Zijn vrouwelijke zedendelinquenten generalisten, specialisten of vormen zij een andersoortige dadergroep? 
  • Welke persoonskenmerken corresponderen met de bovengenoemde onderverdeling?

Jeugdige vrouwelijke zedendelinquenten 

  • Wat voor groepsdynamiek vindt er plaats bij jongens en meisjes die verdacht worden van het plegen van een zedendelict? 
  • Wat is het verloop van de criminele carrière van jongens en meisjes die verdacht worden van het plegen van een zedendelict? 
  • In hoeverre is er een verschil tussen het aantal jongens en meisjes dat veroordeeld wordt voor een zedenfeit? Hier wordt het zogenaamde vervolgingsgat onderzocht. 
  • Hoe verschillen de opgelegde sancties bij meisjes van de straffen die aan jongens worden opgelegd?


Methode
Voor dit artikel zijn gegevens verzameld over alle 672 bij het Nederlandse Openbaar
Ministerie in OMdata tussen 1994 en 2005 ingeschreven strafzaken met volwassen
vrouwelijke verdachten van een zedendelict. Wij hebben dus geen steekproef
onderzocht maar de volledige populatie in Nederland ter vervolging ingeschreven
vrouwelijke zedendelinquenten. Van deze 672 ingeschreven strafzaken
konden er 598 worden gekoppeld aan een justitieel uittreksel. Tien procent was
vrijgesproken en 33 procent geseponeerd om technische redenen. Dit resulteerde
in 337 vrouwelijke zedendaders. Uit deze strafzaken identificeerden wij 131 unieke
volwassen vrouwelijke personen die waren ingeschreven voor tenminste één
hands-on zedendelict. Van deze vrouwen hebben wij de strafdossiers opgevraagd
en geanalyseerd.
Voor de jeugdige daders zijn het HerkenningsdienstSysteem (HKS) en OMdata gebruikt.


Relevante publicaties
Wijkman, M., Bijleveld, C. & Hoving, E. (2008). “Zoiets doet een vrouw niet”. Kenmerken
en subtypen van vrouwelijke zedendelinquenten. Tijdschrift voor Criminologie, 50, 215-233.