Medisch deskundigen zouden vaker ingezet moeten worden door bestuursrechters

05-09-2019

13.45

Aula

Medisch deskundigen zouden vaker ingezet moeten worden door bestuursrechters

W.A. Faas

prof.mr. A.J. Akkermans, prof.dr. mr. W.H.A.C.M. Bouwens, dr. A.J.M. Schellart MBA


Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Rechten

Promotie

Rechters zijn geen artsen. Als rechters zelf niet uit een zaak komen, kunnen ze een medisch deskundige inschakelen. De inbreng van die medisch deskundige is doorslaggevend voor de uitkomst van de beroepszaak. Daarom is het van groot belang dat dit proces zorgvuldig en inzichtelijk verloopt. Dat betekent wel dat ze dan het rapport van de deskundige op waarde moeten schatten. Maar kunnen rechters dat dan wel? Over dit type beroepszaken wordt veel geklaagd door burgers die moeite hebben om in dit proces met de juiste middelen afwijzende besluiten van het UWV over een Ziektewet, WIA- of Wajong-uitkering te bestrijden. Is hier wel sprake van een eerlijk proces – ‘fair trial’ – conform het Europees Verdrag ter Bescherming van de Rechten van de Mens? 

Ontrafelen
Jim Faas, onderzoeker aan de VU, ontrafelde minutieus alle verschillende stappen die de bestuursrechter in dit proces doorloopt. Hij keek naar hoe de rechter naar medische rapporten kijkt, welke inbreng ze verwachten van de burger en van het UWV, maar ook wanneer de rechter aan het twijfelen slaat, of en wanneer de rechter er aan toekomt zelf een deskundige in te schakelen en wie dat dan precies moet zijn.

Voor zijn onderzoek bekeek Faas procesdossiers, interviewde hij 25 rechters en analyseerde  jurisprudentie. Hij ontdekte dat in dit proces zich heel wat situaties of beslismomenten voordoen, waardoor door de bestuursrechter gemaakte keuzes de kwaliteit van de rechtsgang en het uiteindelijke gerechtelijk oordeel substantieel negatief kunnen worden beïnvloed. Zowel de huidige uitvoering van proces als de inrichting zijn daaraan debet. Het ontbreekt daarnaast fors aan transparantie over de bekwaamheden van alle in dit proces betrokken medisch deskundigen.

Knelpunten
Faas komt tot meer dan 25 knelpunten, die hij van aanbevelingen voorziet. Zo moet de rechter zich meer bewust zijn van het feit dat hij niet weet wat hij niet weet, meer oog hebben voor de zwakke rechtspositie van de burger en zich tijdens het proces veel directer en vaker laten informeren door een medicus. Ook is het de hoogste tijd dat medisch deskundigen zich helder en transparant aan de buitenwereld presenteren door bijvoorbeeld een traceerbaar ‘position paper’ of ‘disclosure statement.’

Jim Faas verdedigt zijn proefschrift  ‘Bruggen bouwen over de kenniskloof' op 5 september 2019, 13.45 u in de aula van de VU.

Meer informatie over dit proefschrift in DARE